Phishing herkennen: zo trap je er niet in

Bijna iedereen die aan de balie komt met een “gehackte” computer, is eigenlijk ergens ingetuind: een mail die er precies uitzag als die van de bank, een sms over een pakketje dat niet bezorgd kon worden, of een appje van een onbekend nummer met “Hoi mam, mijn telefoon is kapot”. Dat heet phishing, en het werkt omdat het zo echt lijkt. Het goede nieuws: met een paar vuistregels prik je er bijna altijd doorheen.

Zo herken je een nepbericht

• Haast of dreiging. “Je rekening wordt vandaag geblokkeerd” of “laatste kans”. Echte organisaties geven je tijd.
• Vragen om codes of wachtwoorden. Je bank vraagt nooit om je pincode, je inlogcodes of om geld over te maken naar een “veilige rekening”.
• Een link die net niet klopt. Houd je muis boven de link (op je telefoon: lang drukken) en lees het adres. Staat er iets als mijnbank-verificatie.com in plaats van het echte adres? Wegwezen.
• Een afzender die vreemd is. De naam zegt “PostNL”, maar het e-mailadres eindigt op iets heel anders.
• Een nieuw nummer dat om geld vraagt. Een familielid met een “nieuwe telefoon” dat dringend een rekening moet betalen. Bel het oude, bekende nummer en vraag het na.
• Een onverwachte bijlage of betaalverzoek. Een factuur van een bedrijf waar je niets kocht, of een betaalverzoek voor “verzendkosten”.

Let op: perfecte spelling is geen bewijs meer dat een bericht echt is. Oplichters gebruiken tegenwoordig ook slimme software die prima Nederlands schrijft.

De gouden regel

Klik nooit op een link in een bericht dat je niet verwachtte. Twijfel je? Ga zelf naar de website of open de app van de bank of de webwinkel, en kijk daar of er echt iets aan de hand is. Gaat het om een bekende, bel dan het nummer dat je al had. Dat kost een minuut en voorkomt een hoop ellende.

Toch geklikt? Dit doe je meteen

• Wachtwoord veranderenHeb je een wachtwoord ingevuld, verander het dan direct, en ook overal waar je hetzelfde wachtwoord gebruikt.
• Je bank bellenGing het om bankgegevens of heb je geld overgemaakt? Bel meteen je bank via het nummer op je bankpas of de officiële website. Hoe sneller, hoe meer er te redden valt.
• Je computer laten checkenHeb je iets gedownload of geïnstalleerd? Haal je computer van internet en laat hem controleren op malware. Daar helpen we je graag mee.
• MeldenMeld het bij de Fraudehelpdesk en bij de organisatie die werd nagedaan. Ben je geld kwijt, doe dan ook aangifte bij de politie.

Twee extra sloten op de deur

Zet tweestapsverificatie aan voor je mail, je bank en je sociale media. Ook als iemand je wachtwoord heeft, komt hij er dan zonder jouw telefoon niet in. En gebruik een wachtwoordmanager: die vult je wachtwoord alleen in op de echte website. Weigert hij op een site die er precies uitziet als je bank? Dan weet je genoeg.

Wil je dit samen een keer goed regelen? Op de avond “Digitaal veilig” richten we in één avond een wachtwoordmanager in, zetten we tweestapsverificatie aan en maken we een back-upplan. Of loop gewoon even binnen met je vraag.